Peter Whitehead: Απόηχος

Μαΐου 3, 2007

Πολιτική και λίγο σεξ…  «Απόψε ας κάνουμε όλοι έρωτα στο Λονδίνο» («Τοnite lets all make love in London», 1967). Τι κι αν η προβοκατόρικη προτροπή του Πίτερ Γουάιτχεντ, στο ομώνυμο φιλμ του, που κατορθώσαμε να δούμε προχθές σε έναν ασφυκτικά γεμάτο -και με ορθίους- «Μικρόκοσμο» (χάρη σε μια πρωτοβουλία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που ευτυχώς κατηφόρισε και στην Αθήνα), λειτουργεί εν μέρει παραπλανητικά. Στο τέλος, μας πιάνει γερά στην πολιτική του φάκα. Σίξτις στο swinging Λονδίνο, λοιπόν, και ο φακός του αυτοδίδακτου σχεδόν Βρετανού καλλιτέχνη, που η Ιστορία μυστηριωδώς τον κυνηγά -ή μήπως αυτός με εμμονή την κυνηγούσε;- καταγράφει την εποχή με τη βαριά σφραγίδα της ποπ κουλτούρας χωρίς βερμπαλισμούς και επιτηδευμένες εικονοπλασίες. Οι κοινωνιολογικές σκοποθεσίες είναι προφανείς.Ο Μικ Τζάγκερ, ο Μάικλ Κέιν, η Τζούλι Κρίστι, ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ, ο Λι Μάρβιν είναι τα λαμπερά νέα αστέρια της ξέφρενης δεκαετίας που, μαζί με αφτιασίδωτες real εικόνες της, απαντάνε στα ευθύβολα ερωτήματα του αθέατου σκηνοθέτη. Απαντούν και κρίνονται. Πώς έβλεπαν την εποχή που η μίνι φούστα συμπορευόταν με τη μίνι… ηθική, ενώ ακόμη έχασκε ανοικτή η πληγή του Βιετνάμ; Πώς ζει κανείς στην αθώα εποχή της ψυχεδέλειας και της ανερμάτιστης τελικά σεξουαλικής απελευθέρωσης; Και οι φτιασιδωμένες με τόνους make up Βρετανίδες κορασίδες δεν ντρέπονται να διατρανώνουν πόσο μπανάλ είναι ιδίως στα 60′s να σχετίζεσαι με έναν μόνο εραστή! Η ελαφρότητα του «είναι» αχνιστή στο πιάτο του θεατή. Δύο χρόνια αργότερα, το 1969, ο Γουάιτχεντ γυρίζει το πολιτικό ντοκιμαντέρ «The Fall». Βρίσκεται στην αντίπερα όχθη των ΗΠΑ, μάρτυρας των αγώνων των Εγχρωμων και των θλιβερών επεισοδίων που τους συνόδευαν -κυρίως στο Νιου Τζέρσι. Καταγράφει επί τόπου ακούραστος το κάθετι. Το μούδιασμα μετά τη δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, η φοιτητική κατάληψη στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια ως έσχατη διαμαρτυρία για το Βιετνάμ, οι αντιπολεμικές πορείες στη Νέα Υόρκη γίνονται αξεδιάλυτα ένα, χωρίς αισθητικούς ή φορμαλιστικούς περιορισμούς, με τις δημόσιες εμφανίσεις του Ρόμπερτ Κένεντι και του καουμπόι-προέδρου Λίντον Τζόνσον. Κι εδώ μια ολόκληρη εποχή, με τα οράματα, τις αντιθέσεις και τα συνθήματά της, αποδίδεται πεντακάθαρα.Η εβδομάδα του Γουάιτχεντ στον «Μικρόκοσμο» κυρίως ήταν ένα ταχύρρυθμο μάθημα για το πολιτικό σινεμά. Και σήμερα το έχουμε ανάγκη.

ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ (Ελευθεροτυπία, 3/5/2007)

Advertisements

Peter Whitehead Interview

Απρίλιος 30, 2007

Προλαβαίνετε για τρεις ακόμη μέρες, ως την Τετάρτη 2/5, τις προβολές του αφιερώματος στον Peter Whitehead στον Μικρόκοσμο. Στο μεταξύ διαβάστε την αποκλειστική συνένετευξη του σκηνοθέτη στο www.movieworld.gr .


Peter Whitehead@MIKROCOSMOS 26/4 – 2/5

Απρίλιος 27, 2007

whiteheadtaxi.jpg

Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πραγματοποιεί, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, αφιέρωμα στο έργο του σκηνοθέτη Πίτερ Γουάιτχεντ / Peter Whitehead, στο πλαίσιο της ετήσιας δραστηριότητάς του,. Μια ιδιάζουσα περίπτωση, ο Πίτερ Γουάιτχεντ θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους avant garde Βρετανούς κινηματογραφιστές της δεκαετίας του ’60, παρόλο που το έργο του αποτελείται επί το πλείστον από ντοκιμαντέρ, και όχι πειραματικές ταινίες. Η δουλειά του έχει χαρακτηριστεί ως απαράμιλλο ντοκουμέντο της επαναστατικής, αντι-κουλτούρας των ‘60s. Ένας πρωτοπόρος σκηνοθέτης, ο Γουάιτχεντ κατέγραψε με πειραματική διάθεση το πνεύμα της εποχής, ενώ έγινε γνωστός και για τα «διαφορετικά» μουσικά βίντεο κλιπ του και τις ταινίες του για μουσικά γκρουπ όπως οι Rolling Stones, οι Pink Floyd και οι Led Zeppelin.  Με επιρροές από το Direct Cinema, αλλά και θαυμασμό για σύγχρονούς του όπως ο Ζαν Λικ Γκοντάρ, ο Πίτερ Γουάιτχεντ δημιούργησε ένα προσωπικό καλλιτεχνικό υβρίδιο, όπου το σινεμά ενώνεται με άλλες τέχνες, όπως το θέατρο και η μουσική, και η αμεσότητα του ντοκιμαντέρ (η οποία ενισχύεται από την χρήση της κάμερας στο χέρι) συναντά την ποίηση και την πολιτική.  Η ταινία που τον έφερε στο προσκήνιο το 1965 ήταν το Wholly Communion, ένα ντοκιμαντέρ για την ιστορική πια συνάντηση των beatnik ποιητών στο Royal Albert Hall του Λονδίνου, με «συντονιστή» τον Άλεν Γκίνσμπεργκ. Η πιο γνωστή του ταινία όμως είναι το Tonite, lets all make love in London, μια «δανεισμένη» φράση από το ποίημα του Άλεν Γκίνσμπεργκ, Who be kind to, που σκιαγραφεί το SwinginLondon, με συνεντεύξεις από τον Μικ Τζάγκερ, την Τζούλι Κρίστι, τον Μάικλ Κέιν και τον Ντέιβιντ Χόκνεϊ, χωρίς όμως να εξιδανικεύει την περιβόητη λονδρέζικη σκηνή. Για τον ίδιο, πάντως, το πιο σημαντικό του έργο είναι το The Fall. Πράγματι, ίσως η πιο προσωπική του δουλειά, το The Fall παρατηρεί κι εξερευνά τις αναταραχές στους δρόμους της Νέας Υόρκης στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και στέκεται ακόμα και σήμερα ως μια διορατική και εγκυρότατη δήλωση πάνω στη βία και την επανάσταση. Ο σκηνοθέτης συνέλαβε το κλίμα στους δρόμους της Νέας Υόρκης μετά τη δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και πέρασε αρκετές μέρες μέσα στα, υπό κατάληψη, κτίρια του Πανεπιστήμιου Columbia, κινηματογραφώντας την αστυνομία τη στιγμή που γκρέμιζε την μπροστινή πόρτα της σχολής και την επακόλουθη βία και το χάος.  

«Όλοι ξέρουν το αστείο (είναι όντως αστείο;), ότι αν θυμάσαι τη δεκαετία του ΄60, σημαίνει ότι μάλλον δεν την έζησες», λέει ο ίδιος χαρακτηριστικά. «Που με τοποθετεί εμένα αυτό; Δεν μπορώ να θυμηθώ ακριβώς ότι ήμουν εκεί – ειλικρινά – αλλά μπορώ να διαβεβαιώσω τον εαυτό μου, να υπενθυμίσω στον εαυτό μου ότι ήμουν εκεί κάθε φορά που βλέπω τις ταινίες μου. Η κάμερά μου ήταν σίγουρα εκεί! Είναι λοιπόν οι ταινίες μου, “η αλήθεια μου”; Ολοένα και περισσότερο, έχουν γίνει, άθελά τους, ένα είδος “αδιαμφισβήτητης αλήθειας”. Γνωρίζω πως οι ταινίες μου γυρίστηκαν από κάποιον που αιωρούταν γύρω από τα γεγονότα, χωρίς να συνειδητοποιεί πως η κάμερα δεν τον/με συνέδεε με τον έξω κόσμο, αλλά τον εμπόδιζε. Η συνεχής δοκιμασία εκείνων που δημιουργούν τα λεγόμενα ντοκιμαντέρ είναι ότι ουσιαστικά παραμένουν πάντα ηδονοβλεψίες».

Πολύ γρήγορα, ο Πίτερ Γουάιτχεντ ανέπτυξε προβληματισμούς σχετικά με την ικανότητα του φιλμ να απεικονίσει την πραγματικότητα και θεωρώντας ότι τελικά η τεχνολογία στεκόταν ως «εμπόδιο» ανάμεσα σε εκείνον και την αυθεντικότητα της ζωής, παράτησε το σινεμά μετά από έξι χρόνια. Από τότε, έχει καταπιαστεί με τη ζωγραφική, τη συγγραφή μυθιστορημάτων και… την εκτροφή γερακιών, μια ενασχόληση που τον έφερε στη Σαουδική Αραβία, όπου και παρέμεινε για δέκα χρόνια.  

Το πρόγραμμα των ταινιών του Πίτερ Γουάιτχεντ συνοδεύεται από την προβολή των σημαντικότερων βίντεο κλιπ του για καλλιτέχνες όπως ο Jimi Hendrix, η Nico και οι Animals, αλλά και από το ντοκιμαντέρ In the Beginning was the Image για τη ζωή του Γουάιτχεντ σε σκηνοθεσία Πολ Κρόνιν.

Ο σκηνοθέτης Πολ Κρόνιν θα βρίσκεται στην Αθήνα το Σάββατο 28 και την Κυριακή 29 για να παρουσιάσει τις ταινίες του αφιερώματος και να συνομιλήσει με το κοινό.

Ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα προβολών peter-whitehead-screenings.doc


Das Fraulein (στ’ αριστερά) + Ημέρες Ανεξαρτησίας

Δεκέμβριος 20, 2006

idfraulein.jpg

Νοέμβριος 2006…


Jan Svankmajer: Γενί Τζαμί, Θεσσαλονίκη

Νοέμβριος 30, 2006

Νοέμβριος 2006…

svankexh1-resize1.jpg